Je wilt verbinding en je openstellen. Je verlangt misschien zelfs naar een liefdevolle, veilige relatie. Naar iemand bij wie je helemaal jezelf kunt zijn. Maar zodra het echt dichtbij komt, gebeurt er iets anders.
Je trekt je terug.
Niet omdat je de ander niet leuk vindt. Niet omdat je geen relatie wilt. En soms zelfs niet omdat er daadwerkelijk iets mis is met de relatie.
Er is simpelweg iets in jou dat zegt: pas op.
Misschien herken je dat.
Je ontmoet iemand die je leuk vindt en in het begin voelt alles licht en spannend. Maar zodra de ander meer voor je gaat betekenen, begint het te knagen. Je gaat twijfelen. Is deze persoon wel echt oprecht? Kan ik hem of haar vertrouwen? Past dit wel? Wat als ik straks gekwetst word?
Of juist het tegenovergestelde: zodra iemand wat afstandelijker wordt, schiet je systeem in de hoogste versnelling. Je vraagt je af waarom de ander minder reageert, of je iets verkeerd hebt gedaan en of hij of zij je nog wel leuk vindt.
En ondertussen ben je vooral bezig met de relatie en met de ander.
Wat voelt de ander? Wat betekent dit? Waar gaat dit heen? Kan ik erop vertrouwen?
Terwijl de vraag misschien ergens anders begint:
Hoe kan ík zelf met mijn twijfels, angst of onrust omgaan, wanneer ik me echt verbind?
Wanneer verbinding spannend wordt
In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die niet zozeer vastlopen in een relatie, maar in de stap ernaartoe. Of in het bij zichzelf kunnen blijven wanneer ze eenmaal in een relatie zitten.
Ze herkennen bijvoorbeeld een patroon waarin ze afhaken zodra het te serieus wordt. Of ze ervaren juist paniek wanneer iemand emotioneel dichterbij komt.
Sommigen verlangen enorm naar intimiteit, maar zodra die intimiteit er daadwerkelijk is, ontstaat er onrust.
Ze voelen twijfel.
Ze willen ruimte.
Ze zoeken redenen waarom het misschien toch niet de juiste persoon is.
Of ze worden juist hyperalert op ieder signaal van afstand. Een korter berichtje. Een andere toon. Een avond waarop de partner iets meer op zichzelf is.
Het lijkt soms alsof je verstand zegt: er is niets aan de hand.
Maar je lichaam zegt: gevaar!
En dat verschil kan ontzettend verwarrend zijn.
Want je wil wel verbinden. Je wil liefde. Je wil kunnen vertrouwen.
Maar ergens lukt het nog niet om je er volledig aan over te geven.
Er is ooit een goede reden geweest voor jouw reactie
Wat ik dan vaak zie, is dat eerdere ervaringen nog steeds invloed hebben op hoe iemand vandaag verbinding aangaat.
Dat hoeft niet te betekenen dat je bewust terugdenkt aan een specifieke gebeurtenis. Soms weet je rationeel allang dat je huidige partner anders is. Dat je volwassen bent. Dat je nu andere keuzes kunt maken.
En toch reageert je systeem alsof het verleden nog steeds aanwezig is.
Je hebt misschien ‘geleerd’ om afstand te houden wanneer nabijheid onveilig voelde. Of om jezelf aan te passen om verbinding te behouden. Misschien heb je ervaren dat het werkt om vooral goed op de ander te letten, zodat je op tijd kunt merken wanneer er iets verandert en iets anders wordt verwacht.
Dat waren ooit manieren om jezelf te beschermen.
En een beschermingsmechanisme ontstaat niet zomaar. Het is ooit helpend geweest.
Het probleem is alleen dat wat vroeger helpend was, in volwassen relaties behoorlijk in de weg kan zitten.
Je lichaam weet namelijk niet automatisch dat het nu anders is.
Je hoofd weet het misschien wel. Je systeem nog niet.
Internal Family Systems: luisteren naar wat er in jou gebeurt
Een methode die ik hiervoor graag inzet in mijn begeleiding is Internal Family Systems (IFS).
IFS gaat ervan uit dat we allemaal verschillende delen in ons hebben. Delen die verschillende behoeften, gevoelens en beschermingsstrategieën hebben.
Misschien is er een deel in jou dat verlangt naar liefde en verbinding.
Maar er kan ook een deel zijn dat zegt: niet te dichtbij.
Of een deel dat voortdurend controleert of alles wel goed gaat.
Een deel dat bang is om verlaten te worden.
Een deel dat liever als eerste weggaat, voordat iemand jou pijn kan doen.
In plaats van deze delen weg te duwen of jezelf ervan te overtuigen dat je “gewoon moet vertrouwen”, leren we luisteren naar wat er onder je reactie ligt.
Wat probeert dit deel van jou te voorkomen?
Waar is het bang voor?
Wat heeft het nodig om iets meer te kunnen ontspannen?
Dat kan verrassend veel inzicht geven.
Want vaak is de vraag niet: Waarom doe ik dit toch steeds?
Maar eerder: Welk deel van mij probeert mij hier eigenlijk te beschermen?
Dat perspectief verandert veel.
Je hoeft jezelf niet meer te repareren.
Je leert jezelf beter begrijpen.
Eerst rust, daarna verbinding
Daarom begint een individueel traject bij mij niet automatisch bij je relatie.
Het begint bij jou.
Bij het creëren van meer rust en ruimte. In je hoofd én in je lichaam.
Want wanneer je systeem voortdurend in de alarmstand staat, is het ontzettend lastig om vanuit vertrouwen keuzes te maken. Dan reageer je sneller vanuit angst, controle, twijfel of de behoefte om afstand te nemen.
In individuele coaching leer je daarom eerst herkennen wat er in jou gebeurt.
Je leert anders omgaan met spanning en emoties, zodat ze je niet steeds overspoelen.
Je gaat beter voelen wat je nodig hebt.
Je ontdekt waar je grenzen liggen.
Je leert herkennen wanneer je je terugtrekt en wat daaronder zit.
En misschien wel het belangrijkste: je gaat ervaren dat een gevoel van onveiligheid niet automatisch betekent dat je daadwerkelijk onveilig bént.
Dat is een belangrijk onderscheid.
Angst is een signaal.
Maar niet ieder alarmsignaal betekent dat er brand is.
Van overleven naar kunnen kiezen
Wanneer er van binnen meer rust ontstaat, verandert ook de manier waarop je naar relaties kijkt.
Je hoeft niet meer ieder gevoel van twijfel direct te vertalen naar: dit is niet de juiste persoon.
Je hoeft niet ieder moment van afstand te interpreteren als: zie je wel, hij gaat me verlaten.
En je hoeft jezelf ook niet te forceren om iemand te vertrouwen wanneer je lichaam daar nog niet klaar voor is.
Er ontstaat iets veel interessanters:
keuzeruimte.
Je kunt voelen: ik ben bang, én ik kan blijven.
Ik merk dat ik me wil terugtrekken, én ik kan onderzoeken waarom.
Ik verlang naar nabijheid, én ik hoef mezelf niet kwijt te raken.
Ik kan mijn partner vertrouwen én tegelijkertijd mijn eigen grenzen bewaken.
Dat is voor mij waar gezonde verbinding over gaat.
Niet dat je nooit meer bang bent.
Maar dat angst niet langer automatisch aan het stuur zit.
En soms is relatie coaching de volgende stap
Niet iedereen die bij mij komt, heeft op dit moment een relatie.
Soms kom je juist omdat je merkt dat je niet meer aan een relatie durft te beginnen.
Je hebt misschien al een paar keer hetzelfde meegemaakt en bent inmiddels behoorlijk klaar met je eigen patroon.
Of je hebt iemand ontmoet en merkt: dit keer wil ik het anders doen.
Dan kan individuele begeleiding een waardevolle eerste stap zijn.
En soms is er wél een relatie en loop je samen tegen patronen aan. Dan kan relatie coaching helpen om beter te begrijpen wat er tussen jullie gebeurt.
Want jouw reactie staat nooit helemaal los van de reactie van de ander. In relaties beïnvloeden we elkaar voortdurend.
De één zoekt toenadering, de ander trekt zich terug.
De één gaat harder praten, de ander klapt dicht.
De één wil zekerheid, de ander ervaart dat als druk en neemt afstand.
Voor je het weet, zit je samen gevangen in een patroon dat niemand bewust heeft gekozen.
Daarom is het zo waardevol om niet alleen te kijken naar wie er gelijk heeft, maar naar wat er onder het patroon gebeurt.
Je hoeft jezelf niet te veranderen om liefde toe te laten
Misschien is dat uiteindelijk wel de belangrijkste boodschap.
Er is niets mis met jou omdat je het spannend vindt om je open te stellen.
Er is niets mis met jou omdat je soms afstand nodig hebt.
En er is ook niets mis met jou omdat je verlangt naar bevestiging of veiligheid.
De vraag is niet hoe je die reacties zo snel mogelijk kunt uitschakelen.
De vraag is:
Kun je jezelf zo goed leren kennen en dragen, dat je niet meer volledig gestuurd wordt door je beschermingsmechanismen?
Dat je kunt voelen wat er gebeurt, zonder er meteen naar te handelen.
Dat je kunt blijven bij jezelf terwijl je dichter bij een ander komt.
Dat je liefde kunt toelaten zonder jezelf te verliezen.
En dat je uiteindelijk niet alleen een ander leert vertrouwen, maar ook jezelf.
Dat is waar echte verbinding begint.
Herken je jezelf hierin? Voel je welkom.
Wil je onderzoeken wat er onder jouw patronen rondom verbinding en relaties speelt? Dan kun je me gerust een bericht sturen of een vrijblijvende kennismaking plannen.
Liefs,
Anne-Brit 💛
